Kontrola grzybów i mikotoksyn w nasionach

W ciągu ostatnich dwóch lat mikotoksyny oraz sekwestranty mikotoksyn u ptaków stały się bardzo modne. W rzeczywistości jednak ani mikotoksyny nie są niczym nowym w ornitologii sportowej, ani tym bardziej niektóre modne obecnie produkty nie są PANACEUM. Na szczęście hodowcy bardzo szybko potrafią rozpoznać „sprzedawców dymu” i „wyciągaczy pieniędzy”. Zgodnie z misją upowszechniania wiedzy i właściwego informowania hodowców uznaliśmy za stosowne ponownie szczegółowo omówić ten temat w tym artykule.

Czym są mikotoksyny i jakie mają znaczenie w ornitologii sportowej?

Mikotoksyny to toksyczne produkty metaboliczne wytwarzane przez grzyby rozwijające się na żywności zwierząt i ludzi, głównie na zbożach. Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) szacuje, że mikotoksyny dotykają jedną czwartą upraw na świecie, w tym podstawowych produktów żywnościowych i pasz. Mikotoksyny bardzo często występują w zbożach i mogą powodować zatrucia po spożyciu przez ptaki.

Zatrucie mikotoksynami może wywoływać bardzo różne objawy chorobowe, zależne przede wszystkim od:

• rodzaju spożytej mikotoksyny
• dawki
• jednoczesnego działania kilku mikotoksyn
• gatunku ptaka oraz jego stanu immunologicznego i zdrowotnego.

Najczęściej dochodzi do:

• uszkodzeń wątroby
• uszkodzeń nerek
• zaburzeń neurologicznych
• a czasem także zmian wpływających na materiał genetyczny.

Obecnie znanych jest około 500 związków określanych jako mikotoksyny, ale tylko około 30 z nich ma istotne właściwości toksyczne.

Wśród grzybów produkujących mikotoksyny wyróżnia się trzy ważne rodzaje:

• Aspergillus
• Fusarium
• Penicillium

Grzyby te rozwijają się na zbożach i wytwarzają toksyczne metabolity, które pogarszają jakość nasion i obniżają ich wartość odżywczą.

Rozwój grzybów następuje szczególnie wtedy, gdy:

• wilgotność wynosi około 70%,
• temperatura przekracza 20°C,
• nasiona nie są odpowiednio wentylowane.

Nie zawsze jednak rozwój grzyba na paszy oznacza jednocześnie produkcję mikotoksyn.

Mikotoksyny mogą utrzymywać się w nasionach, pastach jajecznych lub paszach przez długi czas nawet wtedy, gdy grzyb, który je wytworzył, już nie jest obecny. Mikotoksyny są pobierane przez ptaki wraz z nasionami lub paszą, następnie wchłaniane w przewodzie pokarmowym i powodują mikotoksykozę.

Wpływ mikotoksyn na kanarki, szczygły i inne ptaki

Mikotoksykozy są trudne do zdiagnozowania, ponieważ często powodują choroby o mało charakterystycznych objawach, które mogą być mylone z:

• niedoborami pokarmowymi
• chorobami zakaźnymi.

W praktyce przekłada się to na problemy w:

• lęgach
• pierzeniu
• utrzymaniu kondycji ptaków.

Obecność mikotoksyn sprzyja również pojawianiu się chorób wtórnych, takich jak:

• kokcydioza
• choroby bakteryjne
• choroby grzybicze.

Najważniejsze skutki działania mikotoksyn w ornitologii sportowej

Uszkodzenia wątroby

Główne mikotoksyny:

• ochratoksyna A
• aflatoksyna B1
• fumonizyny

Możliwe skutki:

• rak wątroby – szczególnie wrażliwe są , czyże wenezuelskie, czyże europejskie oraz szczygły
• zmiany koloru i struktury wątroby
• zmiany martwicze.

Uszkodzenia nerek

Główne mikotoksyny:

• ochratoksyna A
• aflatoksyna B1
• fumonizyny

Objawy:

• zaburzenia funkcji nerek
• powiększenie nerek i stany zapalne
• zwiększone spożycie wody.

Płodność

Najważniejsze mikotoksyny:

• zearalenony
• ochratoksyna A
• aflatoksyna B1
• trichoteceny
• aflatoksyny

Skutki:

• spadek liczby znoszonych jaj
• jaja o mniejszym rozmiarze
• torbiele jajników
• śmierć zarodków
• zaburzenia dojrzewania płciowego
• słaby rozwój jąder u samców
• niska jakość nasienia
• zmniejszona produkcja plemników.

Skutki ze strony przewodu pokarmowego

• zmiany w dziobie, jamie ustnej i wolu (czasem mylone z infekcją trichomonas)
• skrócenie kosmków jelitowych powodujące gorsze wchłanianie składników pokarmowych
• szczególnie wrażliwe są pisklęta poniżej 1 tygodnia życia.

Inne skutki mikotoksyn

• działanie teratogenne
• objawy neurologiczne
• zmiany parametrów hematologicznych
• zwiększona śmiertelność.

Jak przechowywać nasiona, aby uniknąć mikotoksyn w hodowli kanarków?

Jak wszyscy wiemy, zmiany klimatyczne z roku na rok zmniejszają plony zbóż i nasion na całym świecie, co wpływa również na jakość nasion kupowanych dla naszych ptaków.

Wiele nasion, takich jak negrillo (niger), bywa często zanieczyszczonych bakteriami, np.:

• Staphylococcus aureus
• enterobakteriami, takimi jak Escherichia coli
• Salmonella spp.

Jeszcze bardziej niepokojące jest skażenie przez grzyby i ich mikotoksyny.

Mieszanki nasion mogą ulec skażeniu po otwarciu worka, jeśli nie zapewni się odpowiednich warunków przechowywania.

Prawidłowe przechowywanie oznacza:

• chłodne miejsce
• brak bezpośredniego światła
• ścisłą kontrolę gryzoni i owadów.

Jeśli pojawią się najmniejsze wątpliwości co do jakości nasion, najlepiej je wyrzucić lub zastosować dodatki używane do higienizacji nasion i zbóż.

Na rynku ornitologicznym dostępne są już dodatki i pasze uzupełniające do kontroli grzybów i mikotoksyn w nasionach, zbożach i paszach.

Metody higienizacji, redukcji i przeciwdziałania mikotoksynom

Stosowanie zakwaszaczy w proszku i płynie w kanarkarstwie

Nie są to typowe sekwestranty mikotoksyn, lecz środki hamujące rozwój bakterii i grzybów.

Najczęściej są to kwasy organiczne, takie jak:

• kwas propionowy
• kwas mrówkowy
• kwas mlekowy
• kwas cytrynowy.

Dodane do nasion, past jajecznych i pasz działają jako biocydy, ograniczając obecność bakterii i grzybów.

W przewodzie pokarmowym:

• obniżają pH
• mogą przenikać do komórek bakterii i powodować ich śmierć.

Suplementy – sekwestranty mikotoksyn o szerokim spektrum

Produkty dostępne na rynku zazwyczaj łączą:

• krzemiany
• glinki

które mają dużą zdolność adsorpcji różnych typów mikotoksyn.

Do formuł dodaje się także:

• ściany komórkowe drożdży
• witaminę B12
• składniki wspierające metabolizm wątroby
• substancje roślinne.

W ancestral.pl polecamy HEPA CARDO MICOTOX, w 100% formułę opracowaną przez firmę Avianvet. Nie będziemy „sprzedawać dymu”, mówiąc, że dzięki temu produktowi Twoje ptaki już nigdy nie zachorują ani że będą całkowicie chronione przed mikotoksynami. Nie będziemy też płacić modnym youtuberom, aby opowiadali tysiące cudownych historii o produkcie.

Na łamach strony Ancestral.pl wole wyjaśniać rzeczy takimi, jakie są, dlatego na etykiecie szczegółowo pokazujemy składniki, a tutaj opisujemy niektóre z ich właściwości.

HEPA CARDO MICOTOX CARDUELIS

Składniki

Drożdże piwne
Ściany komórkowe drożdży absorbują mikotoksyny i wykazują wysoką zdolność adsorpcji wielu ich typów.

Drożdże zawierają również:

• MOS
• beta-glukany

które wspierają układ odpornościowy i integralność ściany jelita.

Sepiolit paszowy
Nieorganiczna glinka tworząca silne wiązania z wieloma mikotoksynami, zapobiegając ich wchłanianiu i ułatwiając wydalanie.

Benzoesan sodu
Silny inhibitor wzrostu bakterii i grzybów podawany wraz z pokarmem.

Ekstrakt z ostropestu plamistego
Przeciwdziała negatywnym skutkom mikotoksyn dzięki właściwościom:

• hepatoprotekcyjnym
• antyoksydacyjnym
• immunostymulującym.

Ostropest działa również żółciopędnie i żółciotwórczo.

Witamina B12, chlorek choliny i metionina
Pełnią ważną funkcję hepatoprotekcyjną i lipotropową.

Witaminy z grupy B
Przeciwdziałają skutkom ostrych mikotoksykoz i działają jako biostymulatory.

Jak widać po składzie, HEPA CARDO MICOTOX CARDUELIS jest sekwestrantem mikotoksyn o szerokim spektrum działania dla ptaków. Jeśli podoba Ci się formuła, cena jest jeszcze lepsza – jest to jeden z najbardziej kompletnych i najtańszych produktów na rynku ornitologicznym. Jeśli szukasz sekwestranta mikotoksyn dla swojego aviarium, już znasz HEPA CARDO MICOTOX CARDUELIS.

To Ty decydujesz, czy podążać za modą, czy czytać dokładnie etykiety i wiedzieć, dlaczego oraz do czego służą poszczególne składniki.

Bibliografía:

• Vila-Donat, P. et al. (2018). A review of the mycotoxin adsorbing agents, with an emphasis on their multi-binding capacity, for animal feed decontamination. Food and Chemical Toxicology, 114: 246–259.
• Chacher, M. F. A. et al. (2017). Use of mannan oligosaccharide in broiler diets: an overview of underlying mechanisms. World’s Poultry Science Journal, 73: 831–844.
• FAO, 2020. Food and Agriculture Organization of the United Nations. Food safety and quality. http://www.fao.org/food/food-safety-quality/a-z-index/mycotoxins/es/
• Ringot, D. et al. (2007). In vitro biosorption of ochratoxin A on the yeast industry by-products: comparison of isotherm models. Bioresour. Technol., 98: 1812-1821.
• Faucet-Marquis, V. et al. (2014). Development of an in vitro method for the prediction of mycotoxin binding on yeast-based products: case of aflatoxin B1, zearalenone and ochratoxin A. Appl. Microbiol. Biotechnol., 98: 7583-7596.
• Pfohl-Leszkowicz, A. et al. (2015). Assessment and characterization of yeast-based products intended to mitigate ochratoxin exposure using in vitro and in vivo models. Food Addit. Contam, 32: 604-616.

Autor: Herminio Conca Boluda – Tłumaczenie Adam Mencel